OTCnow.gr
Το Ελληνικό portal για τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα (ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ.)

Υποθυρεοειδισμός και συμπληρώματα διατροφής

Ποια συμπληρώματα δεν είναι κατάλληλα ή πρέπει να λαμβάνονται με προσοχή;

0 893

Τι είναι ο υποθυρεοειδισμός

Ο υποθυρεοειδισμός είναι μια κατάσταση κατά την οποία ο θυρεοειδής αδένας δεν παράγει αποτελεσματικά τριϊωδοθυρονίνη (Τ3) και θυροξίνη (Τ4). Ο υποθυρεοειδισμός μπορεί να μην προκαλέσει αισθητά συμπτώματα στα αρχικά στάδια. Με τον καιρό όμως αθεράπευτος υποθυρεοειδισμός μπορεί να προκαλέσει μια σειρά προβλημάτων υγείας, όπως η παχυσαρκία, ο πόνος στις αρθρώσεις, η στειρότητα και οι καρδιακές παθήσεις [1,2,3]

Ένας τεράστιος αριθμός ανθρώπων σήμερα πάσχει από υποθυρεοειδισμό, ο οποίος μπορεί να οφείλεται σε διάφορους παράγοντες, μεταξύ των οποίων [1,2,3]:

  • Αυτοάνοσο νόσημα όπως η γνωστή ως θυρεοειδίτιδα του Hashimoto
  • Υπερβολική ανταπόκριση στη θεραπεία υπερθυρεοειδισμού.
  • Χειρουργική αφαίρεση ολόκληρου ή μέρους θυρεοειδούς.
  • Ακτινοθεραπεία που χρησιμοποιείται για την αντιμετώπιση καρκίνων της κεφαλής και του λαιμού
  • θεραπευτική αγωγή με κάποια φάρμακα όπως το λίθιο
  • Εκ γενετής προβλήματα του θυρεοειδούς
  • Διαταραχή της υπόφυσης.
  • Εγκυμοσύνη.
  • Ανεπάρκεια ιωδίου.
  • Περιβαλλοντικοί παράγοντες όπως μόλυνση του περιβάλλοντος και έκθεση σε βαρέα μέταλλα

Άλλοι παράγοντες που έχει φανεί να εντείνουν την πιθανότητα εμφάνισης υποθυρεοειδισμού φαίνεται να είναι το χρόνιο στρες, χρόνιες φλεγμονώδης παθήσεις και διατροφικές ανεπάρκειες όπως έλλειψη βιταμίνης D, ωμέγα-3 λιπών, σεληνίου, ψευδαργύρου, βιταμίνης Α και βιταμινών Β [1,2,3].

Ποια συμπληρώματα δεν είναι κατάλληλα ή πρέπει να λαμβάνονται με προσοχή;

Είναι σημαντικό επειδή ο θυρεοειδής επηρεάζει τον μεταβολισμό και το καρδιαγγειακό μας να ακολουθούμε μια υγιεινή διατροφή χαμηλής περιεκτικότητας σε λίπη, ζάχαρη και αλάτι. Ωστόσο θα πρέπει να υπάρχει μια ποικιλία τροφών που καταναλώνονται ώστε να προσλαμβάνονται όλα τα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά. Παρόλα αυτά το Βρετανικό Ίδρυμα για το Θυρεοειδή (BTF) και η Mayo Clinic προειδοποιούν ότι οι ασθενείς με υποθυρεοειδισμό να πρέπει να προσλαμβάνουν με πολύ προσοχή τα παρακάτω συστατικά [1,2]

Ασβέστιο

ΑσβέστιοΜερικές τροφές πλούσιες σε ασβέστιο και συμπληρώματα παρεμποδίζουν την απορρόφηση θυροξίνης. Ένα κενό 4 ωρών μεταξύ των δύο θα ήταν επαρκές για να διασφαλιστεί ότι δεν υπάρχει σημαντική επίδραση στα επίπεδα θυροξίνης στο αίμα.

Σόγια

ΣόγιαΗ σόγια παρεμβαίνει στην απορρόφηση της θυροξίνης, επομένως εάν παίρνετε θυροξίνη, πρέπει να προσπαθήσετε να αποφύγετε τη σόγια. Αν θέλετε να καταναλώνεται προϊόντα που περιέχουν σόγια, θα πρέπει να υπάρχει όσο το δυνατόν μεγαλύτερο χρονικό διάστημα μεταξύ της κατανάλωσης της σόγιας και της λήψης της θυροξίνης.

Φαιοφύκη

ΦαιοφύκηΑποφύγετε προϊόντα όπως φύκια, καθώς μπορεί να παρεμποδίσουν τη λειτουργία και την ευημερία του θυρεοειδούς. Το φύκια όπως αυτά που χρησιμοποιούνται για την παρασκευή σούσι έχουν υψηλά επίπεδα ιωδίου, αυτό σε μεγάλες ποσότητες μπορεί να απορυθμίσει την λειτουργία του θυροειδούς ενός ατόμου με υποθυρεοειδισμό που θεραπεύονται με θυροξίνη.

Ιώδιο

ΙώδιοΤα άτομα με υποθυρεοειδισμό θα πρέπει να αποφεύγουν την πρόσληψη ιωδίου καθώς επηρεάζει σημαντικά την λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα. Παρόλο που είναι γνωστό ότι ο θυρεοειδής αδένας απαιτεί ιώδιο για κανονική λειτουργία, οι άνθρωποι με υποθυρεοειδισμό που θεραπεύονται με θυροξίνη δεν θα έχουν κάποια οφέλη αντίθετα μπορεί να οδηγηθούν σε απορρύθμιση των επίπεδών των ορμονών του θυρεοειδούς.

Σίδηρος

ΣίδηροςΟρισμένα φάρμακα (όπως δισκία σιδήρου) κάποια πολυβιταμινούχα συμπληρώματα διατροφής που περιέχουν σίδηρο, μπορούν να επηρεάσουν την απορρόφηση της θυροξίνης. Ορισμένοι γιατροί συστήνουν ένα διάστημα δύο ωρών μεταξύ της λήψης θυροξίνης και του σιδήρου.

Φυτά του γένους Brassica (λάχανο, κουνουπίδι, μπρόκολο, βρούβες κ.λπ.)

BrassicaΤο φυτά αυτά μπορούν να συμβάλλει στη διόγκωση του θυρεοειδούς αδένα και να επηρεάσουν την λειτουργία του όταν καταναλώνονται σε πολύ υψηλές ποσότητες. Σημειώνεται ότι όταν καταναλώνονται σε αραιά χρονικά διαστήματα και σε φυσιολογικές μερίδες δεν φαίνεται να αποτελούν κίνδυνο.

Αντιόξινα φάρμακα

Αντιόξινα φάρμακαΤα αντιόξινα που περιέχουν μαγνήσιο ή αλουμίνιο μπορούν να έχουν αλληλεπιδράσεις με την θυροξίνη που χορηγείται σε ανθρώπους με υποθυρεοειδισμό. Εάν η λήψη τέτοιων φαρμάκων κρίνεται απαραίτητη θα πρέπει να ληφθούν αρκετές ώρες πριν ή μετά από το φάρμακο θυρεοειδούς για να αποφύγετε την αλληλεπίδραση.

Ποια συμπληρώματα βοηθάνε και γιατί;

Απεναντίας υπάρχουν κάποια θρεπτικά συστατικά τα οποία έχουν σημαντικά οφέλη για την υγεία των ασθενών με υποθυρεοειδισμό των οποίων μάλιστα η ανεπάρκεια θεωρείται πλέον σήμερα αιτιολογικός παράγων στην εμφάνιση της νόσου. Αυτά είναι ο ψευδάργυρος, το σελήνιο, η βιταμίνη D, η βιταμίνη Β και τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα.

Ψευδάργυρος

Ο ψευδάργυρος εμπλέκεται στη μετατροπή της Τ4 (η ανενεργή μορφή της θυρεοειδούς ορμόνης) σε Τ3 (η ενεργή μορφή) αλλά και στην παραγωγή της Τ3. Πολλές μελέτες έχουν αποδείξει ότι ασθενείς με υποθυρεοειδισμό είχαν χαμηλότερα επίπεδα ψευδαργύρου απ’ τους υγιείς πράγμα που υποδηλώνει ότι η έλλειψή του οδηγεί πιθανότατα στην εμφάνιση της νόσου. Αντίθετα σε ασθενείς που έλαβαν συμπλήρωμα ψευδάργυρου για 12 μήνες χωρίς να θεραπεύονται με θυροξίνη φάνηκε ότι μπόρεσαν να φτάσουν σε φυσιολογικά επίπεδα Τ3 και TSH. Πηγές ψευδαργύρου είναι τα οστρακοειδή, τα μαλάκια, το κρέας, τα όσπρια και οι ξηροί καρποί [4,5].

Σελήνιο

Το σώμα μετατρέπει το σελήνιο στην ισχυρή αντιοξειδωτική ουσία γλουταθειόνη, η οποία προστατεύει τον θυρεοειδή από φλεγμονή και οξειδωτικό στρες. Αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι η συμπλήρωση με σελήνιο μπορεί να μειώσει τα αντισώματα TPO. Το σελήνιο είναι επίσης κρίσιμο για τη μετατροπή της Τ4 (η ανενεργή μορφή της θυρεοειδούς ορμόνης) στην Τ3 (η ενεργή μορφή) και έχει αποδειχθεί ότι μειώνει τον κίνδυνο ανάπτυξης θυρεοειδίτιδας μετά τον τοκετό σε γυναίκες που είναι θετικές για αντισώματα TPO πριν ή κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης. Η διατήρηση μιας φυσιολογικής συγκέντρωσης σεληνίου αποτελεί προϋπόθεση για την πρόληψη της νόσου του θυρεοειδούς και για τη διατήρηση της συνολικής υγείας. Φάνηκε να είναι αποτελεσματικό σε ασθενείς με αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα Hashimoto ή με νόσο Graves. Πηγές σεληνίου είναι τα καρύδια, τα μανιτάρια, το αρνί, η γαλοπούλα, το κοτόπουλο, τα αυγά και ο μπακαλιάρος. Είναι σημαντικό ωστόσο να τονιστεί ότι υψηλές δόσεις σεληνίου είναι τοξικές [6, 7, 8, 9].

Βιταμίνη D3

Μελέτες δείχνουν ότι τα επίπεδα βιταμίνης D τείνουν να είναι χαμηλότερα σε άτομα με υποθυρεοειδισμό. Ο οργανισμός χρειάζεται βιταμίνη D για την παραγωγή και χρήση θυρεοειδικών ορμονών. Επίσης η βιταμίνη D είναι ένας σημαντικός ανοσοποιητικός παράγοντας που εμπλέκεται σε εκατοντάδες λειτουργίες που υποστηρίζουν την υγεία του σώματος, συμπεριλαμβανομένης της οστικής υγείας, της τροποποίησης, της ρύθμισης του σακχάρου στο αίμα και της ενέργειας διαδραματίζοντας έναν πάρα πολύ σημαντικό ρόλο στους ασθενείς με υποθυρεοειδισμό. Πράγματι έχει αποδειχθεί ότι οι περισσότεροι ασθενείς με υποθυρεοειδισμό έχουν ανεπάρκεια βιταμίνης D. Επιπλέον, τα χαμηλά επίπεδα βιταμίνης D σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο ανάπτυξης αυτοάνοσων νόσων του θυρεοειδούς όπως η θυρεοειδίτιδα του Hashimoto και η νόσος του Grave. Ακόμη, ένας σημαντικός αριθμός μελετών έχουν αποδείξει σημαντική βελτίωση των επιπέδων TSH, T4, T3 και των αντισωμάτων TPO μετά την χορήγησή της [10,11,12]. Είναι σημαντικό να τονιστεί ότι πριν την έναρξη θεραπείας με βιταμίνη D θα πρέπει να ελέγχονται τα επίπεδα της καθώς η υψηλή συγκέντρωση της ενέχει κινδύνους για την υγεία.

Βιταμίνη B12

Η βιταμίνη Β12 είναι σημαντική για τους ανθρώπους με υποθυρεοειδισμό επειδή καθώς παίζει σημαντικό ρόλο στον μεταβολισμό του κυττάρου και την παραγωγή ορμονών. Έχει αποδειχθεί κλινικά ότι οι ασθενείς με υποθυρεοειδισμό και υπο-κλινικό θυρεοειδισμό έχουν χαμηλά επίπεδα Β12. Έχει φανεί ότι πολλές φορές ο υποθυρεοειδισμός αυξάνει το pH του στομάχου οδηγώντας σε μειωμένη απορρόφηση της βιταμίνης. Είναι σημαντικό να αναφερθεί ότι η αποκατάσταση των επιπέδων βιταμίνης Β12 σε ασθενείς με υποθυρεοειδισμό οδήγησε σε σημαντική βελτίωση των συμπτωμάτων της νόσου [13,14].

Ωμέγα-3 λιπαρά οξέα

Τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα είναι ιδιαίτερα ευεργετικά για άτομα με αυτοάνοσες ασθένειες του θυρεοειδούς τόσο για τις αντιφλεγμονώδεις όσο και για τις ανοσοποιητικές τους ιδιότητες. Επιπρόσθετα οφέλη των ωμέγα-3 στους ασθενείς με υποθυρεοειδισμό επιφέρει το γεγονός ότι βελτιώνουν τον μεταβολισμό των λιπιδίων στον οργανισμό και προστατεύουν το καρδιαγγειακό σύστημα. Σε διάφορες μελέτες φάνηκε ότι τα ωμέγα-3 λιπαρά οξέα βελτίωσαν σημαντικά την λειτουργία του θυρεοειδούς και μείωσαν τα επίπεδα TSH [15]. Σημαντική πηγή ωμέγα-3 λιπαρών οξέων είναι τα λιπαρά ψάρια όπως σολομός, ο τόνος και το σκουμπρί.

Συμπεράσματα

Συμπερασματικά στους ασθενείς με υποθυρεοειδισμό συστήνεται τακτικός έλεγχος των επιπέδων Τ3,Τ4, TSH και TPO αντισωμάτων. Ακόμη ο έλεγχος των επιπέδων ψευδαργύρου, σεληνίου, βιταμίνης D και βιταμίνης Β12. Σε περίπτωση ανεπάρκειας θα πρέπει η πρόσληψη των συστατικών αυτών να συμπληρωθεί είτε μέσω διατροφής είτε μέσω κάποιου έτοιμου σκευάσματος.

 

Βιβλιογραφία

  1. Mayo Clinic : Hypothyroidism (underactive thyroid) https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/hypothyroidism/symptoms-causes/syc-20350284
  2. British Thyroid Foundation: http://www.btf-thyroid.org/information/108-thyroid-and-diet-factsheet
  3. Jonklaas Jacqueline, Antonio C. Bianco, Andrew J. Bauer, Kenneth D. Burman,  Anne R. Cappola, Francesco S. Celi,  David S. Cooper,7 Brian W. Kim, Robin P. Peeters, M. Sara Rosenthal,  and Anna M. Sawka. Guidelines for the Treatment of Hypothyroidism: Prepared by the American Thyroid Association Task Force on Thyroid Hormone Replacement Thyroid. 2014 Dec 1; 24(12): 1670–1751.
  4. Sanna Alessandro, Davide Firinu, Patrizia Zavattari, and Paolo Valera Zinc Status and Autoimmunity: A Systematic Review and Meta-Analysis Nutrients. 2018 Jan; 10(1): 68.
  5. Nishi, R. Kawate, and T. Usui. Zinc metabolism in thyroid disease. Postgrad Med J. 1980 Dec; 56(662): 833–837.
  6. Köhrle J Selenium and the thyroid. Curr Opin Endocrinol Diabetes Obes. 2015 Oct;22(5):392-401.
  7. Ventura Mara, Miguel Melo, and Francisco Carrilho Selenium and Thyroid Disease: From Pathophysiology to Treatment. Int J Endocrinol. 2017; 2017: 1297658.
  8. Santos Liliana R., Celestino Neves, Miguel Melo, and Paula Soares. Selenium and Selenoproteins in Immune Mediated Thyroid Disorders Diagnostics (Basel). 2018 Dec; 8(4): 70.
  9. Andrade Gustavo R. G., Bartira Gorgulho, Paulo A. Lotufo, Isabela M. Bensenor, and Dirce M. Marchioni. Dietary Selenium Intake and Subclinical Hypothyroidism: A Cross-Sectional Analysis of the ELSA-Brasil Study . Nutrients. 2018 Jun; 10(6): 693.
  10. Muscogiuri G, Tirabassi G, Bizzaro G, Orio F, Paschou SA, Vryonidou A, Balercia G,, Shoenfeld Y6, Colao A, Vitamin D and thyroid disease: to D or not to D? Eur J Clin Nutr. 2015 Mar;69(3):291-6.
  11. Kim D. The Role of Vitamin D in Thyroid Diseases. Int J Mol Sci. 2017 Sep 12;18(9)..
  12. Vondra K, Stárka L, Hampl R. Vitamin D and thyroid diseases. Physiol Res. 2015;64 Suppl 2:S95-S100.
  13. Jabbar A, Yawar A, Waseem S, Islam N, Ul Haque N, Zuberi L, Khan A, Akhter J. Vitamin B12 deficiency common in primary hypothyroidism. J Pak Med Assoc. 2008 May;58(5):258-61.
  14. Tudhope Gr, Wilson Gm. Deficiency of vitamin B12 in hypothyroidism. Lancet. 1962 Apr 7;1(7232):703-6.
  15. Makino M, Oda N, Miura N, Imamura S, Yamamoto K, Kato T, Fujiwara K, Sawai Y, Iwase K, Nagasaka A, Itoh M. Effect of eicosapentaenoic acid ethyl ester on hypothyroid function. J Endocrinol. 2001 Nov;171(2):259-65.

- διαφήμιση -

Σχόλια
Φορτώνει...