OTCnow.gr
Το Ελληνικό portal για τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα (ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ.)

Ανισορροπία ηλεκτρολυτών: αίτια και αντιμετώπιση

Τι πρέπει να γνωρίζετε για την ανισορροπία ηλεκτρολυτών;

0 1,121

Τι είναι οι ηλεκτρολύτες;

Οι ηλεκτρολύτες είναι χημικές ουσίες που άγουν την ηλεκτρική ενέργεια όταν διαλυθούν στο νερό. Οι σημαντικότεροι ηλεκτρολύτες για τον ανθρώπινο οργανισμό είναι το νάτριο, το κάλιο, το ασβέστιο, το μαγνήσιο και το χλώριο. Ρυθμίζουν τη λειτουργία των νεύρων και των μυών, ενυδατώνουν το σώμα, εξισορροπούν την οξύτητα και την πίεση του αίματος και βοηθούν στην αναδόμηση των κατεστραμμένων ιστών. Μάλιστα, οι μύες και οι νευρώνες αναφέρονται μερικές φορές ως οι “ηλεκτρικοί ιστοί” του σώματος γιατί στηρίζονται στην κίνηση των ηλεκτρολυτών για να λειτουργήσουν. Πράγματι το νευρικό μας σύστημα μεταφέρει σήματα από και προς τον εγκέφαλο χάρη στη ροή ηλεκτρολυτών, ενώ η μυϊκή συστολή απαιτεί επίσης ρεύμα ηλεκτρολυτών για να επιτευχθεί. Έτσι και ο καρδιακός παλμός απαιτεί μεταφορά ηλεκτρολυτών για να πραγματοποιηθεί. Είναι λοιπόν εμφανές ότι η ισορροπία τους στον οργανισμό είναι απαραίτητη για τη ζωή [1,2]

Τα φρούτα και τα λαχανικά είναι οι κύριες πηγές ηλεκτρολυτών, ενώ πρέπει να σημειωθεί ότι αυτοί απομακρύνονται πολύ εύκολα απ’ τον οργανισμό κυρίως απ’ τα ούρα και τον ιδρώτα. Έτσι αν δεν προσλαμβάνουμε αρκετή ποσότητα ηλεκτρολυτών και ιδρώνουμε για παράδειγμα πολύ οδηγούμαστε σε ανισορροπία που μπορεί να εμφανίσει συμπτώματα όπως σπασμούς, αδυναμία και, αν δεν ελεγχθούν, διαταραχές του καρδιακού ρυθμού κ.α. Οι ηλικιωμένοι και οι γυναίκες σε εγκυμοσύνη φαίνεται να διατρέχουν τον μεγαλύτερο κίνδυνο ανισορροπίας ηλεκτρολυτών [2]

Ανισορροπία ηλεκτρολυτών

Τα επίπεδα ενός ηλεκτρολύτη στο αίμα μπορεί να γίνει υπερβολικά υψηλά ή πολύ χαμηλά, οδηγώντας σε ανισορροπία. Τα επίπεδα ηλεκτρολυτών μπορούν να αλλάξουν σε σχέση με τα επίπεδα νερού στο σώμα καθώς και άλλους παράγοντες. Το μεγαλύτερο μέρος τους απομακρύνεται απ’ τον οργανισμό στον ιδρώτα κατά τη διάρκεια της άσκησης, ιδίως του νατρίου και του καλίου. Ακόμη τα επίπεδά τους μπορεί επίσης να επηρεαστούν από την ταχεία απώλεια υγρών, όπως μετά από μια διάρροια ή εμετό. Όταν χάνονται αυτοί οι ηλεκτρολύτες πρέπει να αντικατασταθούν για να διατηρηθεί η φυσιολογική λειτουργία του οργανισμού [1,3,4,5].

Τα νεφρά και αρκετές ορμόνες ρυθμίζουν τη συγκέντρωση των ηλεκτρολυτών. Εάν τα επίπεδα τους είναι υπερβολικά υψηλά, τα νεφρά τη φιλτράρουν από το σώμα και οι διαφορετικές ορμόνες δρουν για να εξισορροπήσουν τα επίπεδα, αντίθετα αν είναι υπερβολικά χαμηλά μειώνεται οι αποβολή τους. Οι πιο κοινές ανισορροπίες είναι το νάτριο που συνήθως είναι υψηλότερο απ΄ότι πρέπει και το κάλιο που είναι χαμηλότερο απ΄ότι πρέπει [1,3,4,5].

Συμπτώματα

Τα συμπτώματα ποικίλουν ανάλογα με το ποιος ηλεκτρολύτης είναι εκτός ισορροπίας και αν το επίπεδο αυτής της ουσίας είναι υπερβολικά υψηλό ή πολύ χαμηλό. Μη φυσιολογικές συγκεντρώσεις μαγνησίου, νατρίου, καλίου ή ασβεστίου μπορεί να προκαλέσουν ένα ή περισσότερα από τα ακόλουθα συμπτώματα: ακανόνιστος καρδιακός παλμός, αδυναμία, διαταραχές των οστών, συσπάσεις, αλλαγές στην αρτηριακή πίεση, σύγχυση, επιληπτικές κρίσεις, μούδιασμα, διαταραχές του νευρικού συστήματος, υπερβολική κόπωση, σπασμοί, μυϊκός σπασμός [2,3,4,6,7,8].

Αίτια

Υπάρχουν αρκετοί λόγοι που μπορούν να οδηγήσουν σε ανισορροπία ηλεκτρολυτών, όπως: νεφρική νόσος, μη αναπλήρωση ηλεκτρολυτών μετά από άσκηση, παρατεταμένες περίοδοι εμετού ή διάρροιας, κακή διατροφή, σοβαρή αφυδάτωση, ανισορροπία της όξεοβασικής ισορροπίας, συμφορητική καρδιακή ανεπάρκεια, θεραπεία καρκίνου, μερικά φάρμακα, όπως διουρητικά, βουλιμία και προχωρημένη ηλικία [1,2,3].

Θεραπεία

Η αντιμετώπιση μιας ανισορροπίας ηλεκτρολυτών περιλαμβάνει είτε την αποκατάσταση των επιπέδων εάν είναι πολύ χαμηλή είτε μειώνοντας τις υπερβολικά υψηλές συγκεντρώσεις. Εάν τα επίπεδα είναι πολύ υψηλά, η θεραπεία θα εξαρτηθεί από την αιτία της αυξημένης συγκέντρωσης και τον ηλεκτρολύτη σε ανισορροπία. Τα χαμηλά επίπεδα αντιμετωπίζονται με τη συμπλήρωση του απαραίτητου ηλεκτρολύτη [1,2,3]

Ο τύπος της θεραπείας εξαρτάται επίσης από τη σοβαρότητα της ανισορροπίας. Μερικές φορές είναι ασφαλές να αναπληρώνονται τα επίπεδα ηλεκτρολυτών ενός ατόμου μέσω μιας ισορροπημένης διατροφής με την πάροδο του χρόνου χωρίς συμπληρώματα ηλεκτρολύτη. Σε περιπτώσεις βέβαια που έχουμε σοβαρά συμπτώματα ο ασθενής μπορεί να χρειαστεί να νοσηλευτεί και να παρακολουθηθεί κατά τη διάρκεια της θεραπείας [1,2,3]

Η έλλειψη ηλεκτρολυτών λόγω αφυδάτωσης, συνήθως μετά από σοβαρή διάρροια αντιμετωπίζεται συνήθως με ειδικό διάλυμα ενυδάτωσης. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) ενέκρινε ως καταλληλότερο ένα διάλυμα που περιέχει: 2,6 γραμμάρια (g) νατρίου, 1,5 g χλωριούχου καλίου και 2,9 g κιτρικού νατρίου σε 1 λίτρο νερό. Σε πιο σοβαρές περιπτώσεις έλλειψης ηλεκτρολυτών, ο ηλεκτρολύτης που λείπει μπορεί να χορηγηθεί στο άτομο ακόμη και μέσω ενδοφλέβιας (IV) έγχυσης [9,10].

Πρόληψη

Ορισμένες αιτίες έλλειψης ηλεκτρολυτών, όπως η νεφροπάθεια, δεν μπορούν να αποφευχθούν. Ωστόσο, μια ισορροπημένη διατροφή μπορεί να συμβάλει στη μείωση του κινδύνου έλλειψης. Η κατανάλωση μέτριας ποσότητας ενός διαλύματος ηλεκτρολυτών μετά από σωματική άσκηση ή άσκηση μπορεί να βοηθήσει στην αναπλήρωση ηλεκτρολυτών που χάνουμε απ’ τον ιδρώτα [1,2,3]

 

Βιβλιογραφία
  1. S. National Library of Medicine, MedlinePlus, Fluid and Electrolyte Balance https://medlineplus.gov/fluidandelectrolytebalance.html
  2. European Food Safety Authority (EFSA) Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (NDA); Tolerable Upper Intake Levels For Vitamins And Minerals 2006
  3. Electrolyte imbalance. (n.d.) com/chemotherapy/side-effects/electrolyte-imbalance.aspx
  4. El-Sherif N, et al. (2011). Electrolyte disorders and arrhythmogenesis. viamedica.pl/cardiology_journal/article/viewFile/21240/16844
  5. National Health Service, Electrolyte test, https://www.nhs.uk/conditions/electrolyte-test/
  6. Mayo Clinic Staff. (2018). High potassium (hyperkalemia) org/symptoms/hyperkalemia/basics/definition/sym-20050776
  7. Mayo Clinic Staff. (2018). Hypercalcemia. org/diseases-conditions/hypercalcemia/symptoms-causes/syc-20355523
  8. Mayo Clinic Staff. (2018). Hyponatremia.org/diseases-conditions/hyponatremia/symptoms-causes/syc-20373711
  9. Hardy S, et al. (2015). Intravenous iron administration and hypophosphatemia in clinical practice.
  10. Harris L, Braun M. Electrolytes: Oral Electrolyte Solutions. FP Essent. 2017 Aug;459:35-38.

- διαφήμιση -

Σχόλια
Φορτώνει...
* { display: none !important; } body, html { display: block !important; } #cpp-print-disabled { top: 0; left: 0; color: #111; width: 100%; height: 100%; min-height: 400px; z-index: 9999; position: fixed; font-size: 30px; text-align: center; background: #fcfcfc; padding-top: 200px; display: block !important; }