OTCnow.gr
Το Ελληνικό portal για τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα (ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ.)

Αϋπνία: αίτια και φυσικές θεραπευτικές προσεγγίσεις

Φυσικοί τρόποι για να πολεμήσετε την αϋπνία

0 169

Τι είναι η αϋπνία;

Η αϋπνία είναι μια συνηθισμένη διαταραχή του ύπνου κατά την οποία είναι δύσκολο να μας πάρει ο ύπνος και να μείνουμε κοιμισμένοι, ξυπνάμε υπερβολικά νωρίς και είναι δύσκολο να ξανακοιμηθούμε. Συνήθως αφού ξυπνήσετε νιώθετε κουρασμένοι. Η αϋπνία έχει σημαντικές επιπτώσεις όχι μόνο στην ενέργεια, την απόδοση και την διάθεση σας αλλά και την υγεία του σώματος γενικότερα. Οι διαταραχές του ύπνου έχει φανεί ότι συμβάλλουν στην αυξημένη ανάγκη για υγειονομικής περίθαλψης, αυξάνουν την νοσηρότητας, αποδυναμώνουν το ανοσοποιητικό και επιδεινώνουν διάφορες παθήσεις [1,2,3,4].

Πόσες ώρες ύπνου είναι αρκετές ποικίλλει από άτομο σε άτομο, αλλά οι περισσότεροι ενήλικες χρειάζονται 7-8 ώρες τη νύχτα. Σε κάποια περίοδο της ζωής τους, πολλοί ενήλικες εμφανίζουν βραχυπρόθεσμη (οξεία) αϋπνία, η οποία διαρκεί για κάποιες ημέρες ή εβδομάδες και είναι συνήθως αποτέλεσμα στρες ή τραυματικού γεγονότος. Ωστόσο μερικοί άνθρωποι έχουν χρόνια αϋπνία που διαρκεί για παραπάνω από ένα μήνα. Συνήθως σε αυτές τις περιπτώσεις η αϋπνία να σχετίζεται με κάποιες παθήσεις ή με την χρήση ουσιών ή άλλων φαρμάκων [1,2,3,4].

Αίτια

Η αϋπνία μπορεί να είναι το κύριο πρόβλημα ή μπορεί να σχετίζεται με άλλες καταστάσεις. Η χρόνια αϋπνία είναι συνήθως αποτέλεσμα στρες, συμβάντων ή συνήθειες ζωής που διαταράσσουν τον ύπνο. Η αντιμετώπιση της υποκείμενης αιτίας μπορεί να επιλύσει την αϋπνία. Συχνές αιτίες της χρόνιας αϋπνίας περιλαμβάνουν: στρες, μακρινά ταξίδια που έχουμε αλλαγή ζώνης ώρας (jet lag), εργασία σε νυχτερινές, άτακτο πρόγραμμα ύπνου, φαγητό πάρα πολύ αργά το βράδυ, διαταραχές ψυχικής υγείας όπως μετατραυματικό στρες και κατάθλιψη. Ακόμη μερικά φάρμακα για τον πόνο, το κρυολόγημα, προϊόντα για την απώλεια βάρους και άλλα, μπορούν να διαταράξουν τον ύπνο. Ιατρικές παθήσεις, όπως γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ), θυρεοειδής, ασθένεια Parkinson και νόσο του Alzheimer οδηγούν συχνά σε αϋπνία. Έχει φανεί επίσης ότι η κατανάλωση καφεΐνης, νικοτίνης και αλκοόλ διαταράσσει τον ύπνο [1,2,3,4]. Η αϋπνία είναι συχνότερη στους υπερήλικες καθώς οι μηχανισμοί που επάγουν τον ύπνο φθείρονται με την ηλικία [5]. Τέλος οι γυναίκες είναι πολύ πιο επιρρεπείς στην αϋπνία λόγο ορμονικών μετατοπίσεων κατά τη διάρκεια του εμμηνορροϊκού κύκλου και στην εμμηνόπαυση απορρυθμίζουν τον ύπνο [6].

Υπάρχουν πολλές εγκεκριμένες θεραπείες για την αϋπνία που περιλαμβάνουν βενζοδιαζεπίνες, αντικαταθλιπτικά, τα αντι-ισταμινικά και αγχολυτικά. Τα περισσότερα από αυτά ωστόσο οδηγούν σε εξάρτηση. Επίσης παρόλο που όσον αφορά στη θεραπεία της χρόνιας αϋπνίας έχουν σημαντικά οφέλη όσον αφορά στην οξεία αϋπνία που αφορά μια μικρή περίοδο της ζωής μας όμως ίσως δεν είναι απαραίτητο να καταφύγουμε σε αυτά. Προϊόντα με μελατονίνη, βαλερίανα, πασιφλόρα ή/και λυκίσκο πολλές φορές είναι μια ασφαλής λύση που μπορεί να ανακουφίσει από την αϋπνία [7,8].

Μελατονίνη

Η μελατονίνη είναι μια ενδογενής ορμόνη που παράγεται από τον οργανισμό μας και απελευθερώνεται αποκλειστικά τη νύχτα με σκοπό να προάγει τον ύπνο. Η μελατονίνη έχει βασικό ρόλο στη ρύθμιση του κύκλου ύπνου-αφύπνισης και η διαταραχή της ώρας που εκκρίνεται η μελατονίνη ή η μειωμένη παραγωγή  της  συμβάλουν στην αϋπνία. Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα έντονο όταν αλλάζετε ζώνες ώρας ή κατά τη διάρκεια εργασίας με βάρδιες. Η παραγωγή μελατονίνης μειώνεται επίσης με την ηλικία και είναι μερικώς υπεύθυνη για τις δυσκολίες ύπνου που αντιμετωπίζουν οι ηλικιωμένοι να κοιμηθούν [9].

Η μελατονίνη κυκλοφορεί και σαν φαρμακευτικό προϊόν και σαν συμπλήρωμα διατροφής για την αντιμετώπιση της αϋπνίας και την διατήρηση του ύπνου. Μια μετα-ανάλυση του 2013 διαπίστωσε ότι η μελατονίνη σε δόσεις των 0,1 mg έως 5 mg μείωσε την καθυστέρηση επαγωγής ύπνου κατά 7,1 λεπτά, αύξησε τον συνολικό χρόνο ύπνου κατά 8,3 λεπτά, βελτίωσε τη συνολική ποιότητα ύπνου και δεν εμφάνισε ανεπιθύμητες ενέργειες [10].

Βαλεριάνα

Τα εκχυλίσματα των ριζών του βαλεριάνα (Valeriana officinalis) χρησιμοποιούνται ευρέως για την πρόκληση ύπνου και τη βελτίωση της ποιότητας του ύπνου. Μια συστηματική ανασκόπηση που συμπεριέλαβε πολλές κλινικές μελέτες επέδειξε ότι η βαλεριάνα είναι πολύ αποτελεσματική για την επαγωγή του ύπνου και για τη βελτίωση της ποιότητάς του. Μια ευρεία βιβλιογραφική έρευνα εντόπισε 16 μελέτες που εξέτασαν συνολικά 1093 ασθενείς. Τα διαθέσιμα στοιχεία υποδηλώνουν ότι η βαλεριάνα είναι αποτελεσματική  χωρίς να προκαλεί αξιοσημείωτες παρενέργειες. Ωστόσο πρέπει να αναφερθεί ότι μερικοί άνθρωποι που την έχουν χρησιμοποιήσει σε υψηλές δόσεις ή μακροπρόθεσμα μπορεί έχουν υποστεί ηπατική βλάβη [11, 12, 13, 14].

Πασιφλόρα

Το φυτό Passiflora incarnata χρησιμοποιείται εδώ και αιώνες στην παραδοσιακή ιατρική για τη θεραπεία της αϋπνίας και του άγχους στην Ευρώπη, ως ηρεμιστικό τσάι στη Βόρεια Αμερική, ως αναλγητικό και κατασταλτικό στη Βραζιλία. Έτσι σύμφωνα με την παραδοσιακή χρήση του φυτού έχουν διατεθεί στο εμπόριο πολλά προϊόντα που το περιέχουν ως αγχολυτικά, ηρεμιστικά και φάρμακα για την αϋπνία [14,15].

Αυτό το φαρμακευτικό φυτό έχει δείξει ένα ευρύ φάσμα φαρμακολογικών δράσεων δηλαδή αγχολυτικό, καταπραϋντικό, αντιβηχικό και αντιασματικό σε πειράματα σε ζώα. Αρκετές κλινικές μελέτες σε ανθρώπους έχουν αποδείξει την ηρεμιστική και υπνωτική δράση του φυτού. Δεδομένου ότι το άγχος και η κατάθλιψη έχει αποδειχθεί ότι σχετίζονται με τη διαταραχή του ύπνου βελτιώνοντας αυτά τα προβλήματα η πασιφλόρα βελτιώνει την ποιότητα του ύπνου. Έχει αποδειχθεί ακόμη ότι η πασιφλόρα είναι ασφαλής καθώς δεν φαίνεται να προάγει σοβαρές ανεπιθύμητες ενέργειες [14,15].

Λυκίσκος

Βάση πειραμάτων σε ζώα και μελετών σε ανθρώπων ο λυκίσκος, δηλαδή το φυτό Humulus lupulus δεν φαίνεται να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματικό για την ανακούφιση της αϋπνίας. Ωστόσο σε μελέτες που έχει συνδυαστεί μαζί με βαλεριάνα φάνηκε μα είναι αποτελεσματικό. Πράγματι 4 συνολικά κλινικές μελέτες όπου χορηγήθηκε σκεύασμα με αυτό το συνδυασμό διαπιστώθηκε ότι βελτίωσε τον συνολικό χρόνο ύπνου και οδήγησε σε βαθύτερο ύπνο και μειωμένες αφυπνίσεις [13,14].

 

Βιβλιογραφία
  1. Mayo Clinic Insomnia:  https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/insomnia/symptoms-causes/syc-20355167
  2. Buysse, Insomnia JAMA. 2013 Feb 20; 309(7): 706–716.
  3. Cunnington D, Junge MF, Fernando AT. Insomnia: prevalence, consequences and effective treatment. Med J Aust. 2013 Oct 21;199(8):S36-40.
  4. Riemann D, Baglioni C, Bassetti C, Bjorvatn B, Dolenc Groselj L, Ellis JG, Espie CA, Garcia-Borreguero D, Gjerstad M, Gonçalves M, Hertenstein E, Jansson-Fröjmark M, Jennum PJ, Leger D, Nissen C, Parrino L, Paunio T, Pevernagie D, Verbraecken J, Weeß HG, Wichniak A, Zavalko I, Arnardottir ES, Deleanu OC, Strazisar B, Zoetmulder M, Spiegelhalder K. European guideline for the diagnosis and treatment of insomnia. J Sleep Res. 2017 Dec;26(6):675-700.
  5. Abad VC, Guilleminault C Insomnia in Elderly Patients: Recommendations for Pharmacological Management. Drugs Aging. 2018 Sep;35(9):791-817.
  6. Attarian H1, Hachul H, Guttuso T, Phillips B. Treatment of chronic insomnia disorder in menopause: evaluation of literature. Menopause. 2015 Jun;22(6):674-84.
  7. Sarris J, Byrne GJ. A systematic review of insomnia and complementary medicine. Sleep Med Rev. 2011 Apr;15(2):99-106.
  8. Sarris J, Panossian A, Schweitzer I, Stough C, Scholey A. Herbal medicine for depression, anxiety and insomnia: a review of psychopharmacology and clinical evidence. Eur Neuropsychopharmacol. 2011 Dec;21(12):841-60.
  9. Xie Z, Chen F, Li WA, Geng X, Li C, Meng X, Feng Y, Liu W, Yu F. A review of sleep disorders and melatonin Neurol Res. 2017 Jun;39(6):559-565.
  10. Matheson E, Hainer BL Insomnia: Pharmacologic Therapy. Am Fam Physician. 2017 Jul 1;96(1):29-35.
  11. Bent S, Padula A, Moore D, Patterson M, Mehling W. Valerian for sleep: a systematic review and meta-analysis. Am J Med. 2006 Dec;119(12):1005-12.
  12. Kim J, Lee SL, Kang I, Song YA, Ma J, Hong YS, Park S, Moon SI, Kim S, Jeong S, Kim JE Natural Products from Single Plants as Sleep Aids: A Systematic Review. J Med Food. 2018 May;21(5):433-444.
  13. Salter S, Brownie S Treating primary insomnia – the efficacy of valerian and hops. Aust Fam Physician. 2010 Jun;39(6):433-7.
  14. Wheatley D. Medicinal plants for insomnia: a review of their pharmacology, efficacy and tolerability Psychopharmacol. 2005 Jul;19(4):414-21.
  15. Miroddi M, Calapai G, Navarra M, Minciullo PL, Gangemi S. Passiflora incarnata L.: ethnopharmacology, clinical application, safety and evaluation of clinical trials. J Ethnopharmacol. 2013 Dec 12;150(3):791-804.

 

 

- διαφήμιση -

Σχόλια
Φορτώνει...
* { display: none !important; } body, html { display: block !important; } #cpp-print-disabled { top: 0; left: 0; color: #111; width: 100%; height: 100%; min-height: 400px; z-index: 9999; position: fixed; font-size: 30px; text-align: center; background: #fcfcfc; padding-top: 200px; display: block !important; }