OTCnow.gr
Το Ελληνικό portal για τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα (ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ.)

Καροτενοειδή: Το μυστικό για ένα χρυσαφένιο μαύρισμα

Καροτενοειδή: βιολογικές δράσεις, χρήση και ανεπιθύμητες ενέργειες

0 224

Τι είναι τα καροτενοειδή;

Tα καροτενοειδή είναι ενώσεις οι οποίες παράγονται αποκλειστικά από φυτικούς οργανισμούς και κάποια βακτήρια. Τα κυρίαρχα καροτενοειδή που παρατηρούνται στην διατροφή του ανθρώπου είναι β-καροτένιο, λυκοπένιο, κανθαξανθίνη και η β-κρυπτοξανθίνη. Ορισμένα διατροφικά καροτενοειδή, όπως το β-καροτένιο, χρησιμεύουν ως σημαντική πηγή βιταμίνης Α, που είναι απαραίτητη για τη ζωή. Η βιταμίνη Α ωστόσο είναι παρούσα μόνο στα προϊόντα ζωικής προέλευσης (π.χ. συκώτι, αυγά, γαλακτοκομικά προϊόντα), επομένως, σε χώρες όπου η πρόσληψη ζωικών προϊόντων είναι χαμηλή, η πρόσληψή καροτενοειδών πρέπει να είναι υψηλή [1].

Μαύρισμα και άλλες δράσεις των καροτενοειδών στον άνθρωπο

Μια ασφαλής και αποτελεσματική μέθοδος μαυρίσματος χωρίς ήλιο είναι η κατανάλωση ορισμένων καροτενοειδών [2,3,4] καθώς μπορούν να οδηγήσουν σε αλλαγές στο χρώμα του δέρματος κατά την λήψη τους σε μεγάλες ποσότητες. Τα καροτενοειδή μένουν στον οργανισμό για μεγάλο χρονικό διάστημα χαρίζοντας έναν όμορφο χρυσό τόνο στο δέρμα [5]. Σε μια κλινική μελέτη με 101 γυναίκες εκτιμήθηκε η πρόσληψη καροτενοειδών σε σχέση με το χρώμα της επιδερμίδας. Πράγματι φάνηκε ότι η αυξημένη κατανάλωση φρούτων και λαχανικών με καροτενοειδή οδήγησε στην εμφάνιση κίτρινου-πορτοκαλί χρώματος στο δέρμα [6].

Τα καροτενοειδή είναι ικανά όπως η μελανίνη να απορροφούν ένα μέρος υπεριώδους ακτινοβολία, προστατεύοντας έτσι το δέρμα [7]. Είναι επίσης πολύ αποτελεσματικά στο να προστατεύουν τον αμφιβληστροειδή καθώς μαζεύονται στην ωχρά κηλίδα του ματιού και δεν επιτρέπουν στην υπεριώδη ακτινοβολία να προκαλέσει βλάβες.

Άλλες βιολογικές δράσεις των καροτενοειδών περιλαμβάνουν την εξουδετέρωση των ελευθέρων ριζών, αντικαρκινικές ιδιότητες και τη ρύθμιση της κυτταρικής λειτουργίας. Πιο συγκεκριμένα φαίνεται από κλινικές μελέτες ότι η κατανάλωση τροφών με υψηλή περιεκτικότητα καροτενοειδών και τα υψηλά επίπεδα β-καροτένιο στο αίμα οδηγούν σε μείωση του κινδύνου εμφάνισης κάποιων τύπων καρκίνου [1]

Ενδεικτικά παρουσιάζονται τρία απ’ τα πιο συχνά χρησιμοποιούμενα καροτενοειδή σε τρόφιμα ή και προϊόντα μαυρίσματος.

Λυκοπένιο

Το λυκοπένιο μπορεί είναι ένα πάρα πολύ ισχυρό αντιοξειδωτικό ικανό να εξουδετερώνει πλήρως τις ελεύθερες ρίζες που συναντά. Λόγω του έντονου χρώματος που έχει και της ασφάλειάς του καθώς δεν εμφανίζει καθόλου τοξικότητα είναι η πιο ευρέως χρησιμοποιούμενη χρωστική για τα τρόφιμα  [8, 9, 10,11]

Β-καροτένιο

Υπάρχουν σήμερα μια πληθώρα προϊόντων που επάγουν το μαύρισμα τα οποία περιέχουν β-καροτένιο. Η Αμερικανική Εταιρεία Καρκίνου δηλώνει ωστόσο ότι μπορεί να είναι επιβλαβή στα υψηλά επίπεδα που χρησιμοποιούνται στα χάπια μαυρίσματος [12, 13]. Οι χρόνιες, υψηλές δόσεις συνθετικών συμπληρωμάτων β-καροτίνης έχουν συσχετιστεί με αυξημένο ποσοστό καρκίνου του πνεύμονα σε όσους καπνίζουν. [14]

Κανθαξανθίνη

Η κανθαξανθίνη χρησιμοποιείται ευρέως σαν χρωστική ουσία στα τρόφιμα σε μικρές ποσότητες. Παρόλο που ο FDA έχει εγκρίνει τη χρήση κανθαξανθίνης στα τρόφιμα, δεν εγκρίνει τη χρήση του ως παράγοντα μαυρίσματος λόγω του ότι η δόση θα ήταν πολύ ψηλή. Μετά την κατανάλωσή της, αυτή κατανέμεται σε όλο το σώμα, συμπεριλαμβανομένου του λιπώδους ιστού κάτω από το δέρμα, το οποίο μετατρέπεται σε πορτοκαλί-καφέ χρώμα. Δισκία μαυρίσματος με αυτή την ένωση έχουν συνδεθεί με διάφορες παρενέργειες, όπως η ηπατίτιδα και η αμφιβληστροειδοπάθεια της κανθαξανθίνης, μια κατάσταση στην οποία σχηματίζονται κίτρινες αποθέσεις στον αμφιβληστροειδή του οφθαλμού. Άλλες παρενέργειες που περιλαμβάνουν βλάβη στο πεπτικό σύστημα και την επιφάνεια του δέρματος. [1] Ο FDA απέσυρε την έγκριση για τη χρήση της κανθαξανθίνης ως παράγοντα μαυρίσματος και έχει εκδώσει προειδοποιήσεις σχετικά με τη χρήση της [15]

Καροτιναιμία

Η καροτιναιμία είναι υπερβολικά υψηλή συγκέντρωση καροτενοειδών στο αίμα που μπορεί α οδηγεί σε μια κίτρινο-πορτοκαλί χρώση του δέρματος. Η καροτεναιμία είναι πρακτικά αβλαβής και δεν απαιτεί θεραπεία. Αφού διακοπεί η λήψη υψηλών ποσοτήτων καροτίνης σιγά σιγά το χρώμα του δέρματος θα επανέλθει στο φυσιολογικό πράγμα που λόγω της αργής απομάκρυνσής τους μπορεί να πάρει μήνες [16].

Βιβλιογραφία
  1. European Food Safety Authority (EFSA), Scientific Committee on Food, Scientific Panel on Dietetic Products, Nutrition and Allergies (2006a): Tolerability upper intake levels for Vitamins and Minerals
  2. Stahl W, Heinrich U, Aust O, Tronnier H, Sies H (February 2006). “Lycopene-rich products and dietary photoprotection”. Photochemical & Photobiological Sciences. 5(2): 238–42
  3. Stahl W, Heinrich U, Wiseman S, Eichler O, Sies H, Tronnier H (May 2001). “Dietary tomato paste protects against ultraviolet light-induced erythema in humans”. The Journal of Nutrition. 131(5): 1449–51
  4. Stahl W, Sies H (2002). “Carotenoids and protection against solar UV radiation”. Skin Pharmacology and Applied Skin Physiology. 15(5): 291–6.
  5. Dolan, Eric W., ed. (January 11, 2011). “Carotenoids linked to attractive skin tone”. PsyPost.
  6. Pezdirc K, Hutchesson MJ, Whitehead R, Ozakinci G, Perrett D, Collins CE. Fruit, Vegetable and Dietary Carotenoid Intakes Explain Variation in Skin-Color in Young Caucasian Women: A Cross-Sectional Study. Nutrients. 2015 Jul 15;7(7):5800-15.
  7. Stahl W, Sies H (November 2012). “β-Carotene and other carotenoids in protection from sunlight”. The American Journal of Clinical Nutrition. 96(5): 1179S–84S
  8. Armstrong GA, Hearst JE (1996). “Carotenoids 2: Genetics and molecular biology of carotenoid pigment biosynthesis”. The FASEB Journal. 10(2): 228–37.
  9. Di Mascio, Paolo; Kaiser, Stephan; Sies, Helmut (1989). “Lycopene as the most efficient biological carotenoid singlet oxygen quencher”. Archives of Biochemistry and Biophysics. 274(2): 532–538
  10. accessdata.fda.gov. CFR – Code of Federal Regulations Title 21. Archived from the originalon 2006-09-27. Retrieved 2018-06-04.
  11. Australia New Zealand Food Standards Code”Standard 1.2.4 – Labelling of ingredients”. Retrieved 2011-10-27.
  12. UK Food Standards Agency: “Current EU approved additives and their E Numbers”. Retrieved 2011-10-27.
  13. “Tanning pills and accelerators”. Retrieved April 1, 2018.
  14. Tanvetyanon T, Bepler G (July 2008). “Beta-carotene in multivitamins and the possible risk of lung cancer among smokers versus former smokers: a meta-analysis and evaluation of national brands”. Cancer. 113(1): 150–7.
  15. US-Food and Drug Administration (FDA), Tanning Pills, https://www.fda.gov/cosmetics/cosmetic-products/tanning-pills
  16. Miller Hiram E., Carotinemia, Report Of Cases Cal West Med. 1930 Sep; 33(3): 662–663.

- διαφήμιση -

Σχόλια
Φορτώνει...
* { display: none !important; } body, html { display: block !important; } #cpp-print-disabled { top: 0; left: 0; color: #111; width: 100%; height: 100%; min-height: 400px; z-index: 9999; position: fixed; font-size: 30px; text-align: center; background: #fcfcfc; padding-top: 200px; display: block !important; }