OTCnow.gr
Το Ελληνικό portal για τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα (ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ.)

Πώς να επιλέξετε το σωστό αντιηλιακό;

Οδηγός σωστής επιλογής και χρήσης αντιηλιακού

0 217

Ήλιος και Αντηλιακά προϊόντα

Αν και ο ήλιος είναι πολύ ευεργετικός και απαραίτητος για τη ζωή, η υπερβολική έκθεση μας στο φως του μπορεί να επιβαρύνει την υγεία μας οδηγώντας ακόμη και σε απειλητικές για την ζωή παθήσεις όπως ο καρκίνος του δέρματος. Η έκθεση στον ήλιο μπορεί να προκαλέσει έγκαυμα, πρόωρη γήρανση του δέρματος, κηλίδες, πανάδες, ρυτίδες και βλάβες των ματιών. Πιο συγκεκριμένα φαίνεται ότι από το σύνολο της ηλιακής ακτινοβολίας οι ακτίνες UV-A συμβάλλουν σημαντικά τόσο στην πρόωρη γήρανση του δέρματος όσο και στον καρκίνο του δέρματος, ενώ οι ακτίνες UV-B προκαλούν το ηλιακό έγκαυμα [1,2,3,4].

Μια πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε το 2011 έδειξε ότι η τακτική χρήση αντιηλιακών μειώνει την εμφάνιση μελανώματος, του πιο επικίνδυνου καρκίνου του δέρματος κατά 50-73%, ενώ άλλα της στοιχεία της αμερικανική εταιρίας δερματολογίας έδειξαν ότι η χρήση αντιηλιακών έχει θετικό και σημαντικά θετικό αντίκτυπο στη δημόσια υγεία καθώς μειώνουν την έκθεση του οργανισμού  στην υπεριώδη ακτινοβολία. Σημειώνεται ακόμη ότι ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (WHO) έχει κατατάξει την ακτινοβολία UVA και UVB στην ομάδα των παραγόντων με υψηλό κίνδυνο καρκινογένεσης. Ως εκ τούτου, η χρήση αντιηλιακού ενθαρρύνεται από τους επαγγελματίες υγείας, προκειμένου να ελαχιστοποιηθούν ή να εξαλειφθούν οι επιβλαβείς επιδράσεις των υπεριωδών ακτινών στο δέρμα μας, έχοντας κατά νου ότι περίπου το 90% των καρκίνων του δέρματος σχετίζονται με την έκθεση στον επιβλαβή ήλιο ακτινοβολία [1,2,3,4].

Οι κίνδυνοι της έκθεσης σε υπεριώδεις ακτίνες δεν είναι ίδιοι για όλους. Παράγοντες όπως η ηλικία, η υγεία και ο τύπος του δέρματος καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο ένα άτομο θα επηρεαστεί από την έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία. Τα άτομα ηλικίας άνω των 50 ετών και ηλικίας κάτω των 5 ετών είναι γενικά πιο ευαίσθητα, όπως και άνθρωποι με ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα. Άτομα με ανοσολογικές ανεπάρκειες και χρόνιες παθήσεις τείνουν επίσης να είναι περισσότερο σε κίνδυνο απ’ την υπεριώδη ακτινοβολία [5,6].

Ανάλογα με την ποσότητα μελανίνης, που είναι η φυσική χρωστική που δίνει το μελαμψό χρώμα στην επιδερμίδα, μπορούμε να ξεχωρίσουμε 6 τύπους δέρματος. Ο τύπος Ι με την λιγότερη μελανίνη είναι ο πιο ευαίσθητος ενώ ο τύπος VI με την περισσότερη μελανίνη είναι ο λιγότερο ευαίσθητος. Τα άτομα με δέρμα τύπου Ι βρίσκονται σε ιδιαίτερα υψηλό κίνδυνο για καρκίνο του δέρματος και πρέπει να αποφεύγουν την έκθεση στην υπεριώδη ακτινοβολία. Είναι επίσης σημαντικό να αναφερθεί ότι υπάρχουν πολλά φάρμακα όπως αντισυλληπτικά, κάποιες αντιβιώσεις, φάρμακα για την θεραπεία της ακμή και ορισμένα καλλυντικά η χρήση των οποίων προκαλεί φωτοευαισθησία αυξάνοντας σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης βλάβης απ’ την υπεριώδη ακτινοβολία [5]

Σε πολλές χώρες τα αντιηλιακά κατατάσσονται πλέον σαν φάρμακο καθώς θεωρούνται απαραίτητο αγαθό για την διατήρηση της υγείας και την πρόληψη σοβαρών ασθενειών, ενώ σε κάποιες χώρες αναγνωρίζεται ακόμη ως καλλυντικό προϊόν, επηρεάζοντας έτσι την στάση των καταναλωτών απέναντι στη χρήση αντηλιακών [1].

Δείκτης ηλιακής προστασίας ή Sun protection factor (SPF) [5,6,7]

Υπάρχει μια δημοφιλής εσφαλμένη αντίληψη ότι ο SPF σχετίζεται με την ώρα της ηλιακής έκθεσης. Στην πραγματικότητα όμως ο δείκτης SPF δεν σχετίζεται άμεσα με το χρόνο της ηλιακής έκθεσης αλλά με την ποσότητα της ηλιακής ακτινοβολίας την οποία μπορούμε να δεχθούμε χωρίς να έχουμε την εμφάνισης εγκαύματος. Η ποσότητα της ηλιακής ακτινοβολίας που δεχόμαστε κάθε στιγμή εξαρτάται απ΄ την εποχή, το υψόμετρο, το γεωγραφικό μήκος και πλάτος, το χρόνο έκθεσης και την ώρα τις ημέρας.

Ο SPF είναι κατά κύριο λόγο μέτρο προστασίας απ’ την ακτινοβολία UV-B, καθώς η UV-B είναι αυτή που οδηγεί σε έγκαυμα απ’ τον ήλιο. Οι τιμές SPF χρησιμοποιούνται ως εξής: SPF 15 αποκλείει το 93% της UVB ακτινοβολίας, ενώ τα SPF 30, 50 και 100 μπλοκάρουν το 97%, 98% και το 99% της ακτινοβολίας UV-B. Έτσι αν χρησιμοποιούμαι ένα προϊόν με υψηλό SPF θα μας επιτρέψει να εκτεθούμε στον ήλιο για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα χωρίς έγκαυμα, αλλά αν δεν παρέχουν και προστασία από UV-Α θα οδηγήσουν σε σοβαρότερη ζημιά για το δέρμα μας καθώς η UV-Α είναι ο κύριος παράγοντας καρκίνου του δέρματος.

Γι’ αυτό το λόγο θα πρέπει να χρησιμοποιούνται αποκλειστικά τα λεγόμενα ευρέως φάσματος αντιηλιακά (broad spectrum) στα οποία να αναγράφεται ότι παρέχουν προστασία από UVA και UVB. Ο δείκτης SPF αυτών των προϊόντων, Broad Spectrum SPF, αναφέρεται στην προστασία και από τα δυο είδη ακτινοβολίας,

Η Αμερικανική Ακαδημία Δερματολογίας συνιστά ένα αντιηλιακό ή ένα καλλυντικό προϊόν δέρματος με Broad Spectrum SPF κατ’ ελάχιστο 15 για τους ανθρώπους με σκούρο δέρμα και κατ’ ελάχιστον 30 για τους ανθρώπους με ανοιχτό δέρμα.

Πως πρέπει να χρησιμοποιείται το αντιηλιακό; [7,8,9]

  • Εφαρμόστε 15 λεπτά πριν την έκθεση στον ήλιο ώστε το προϊόν να προσφέρει το μέγιστο όφελος.
  • Χρησιμοποιήστε αρκετή ποσότητα για να καλύψετε ολόκληρο το πρόσωπο και το σώμα σας (αποφεύγοντας τα μάτια και το στόμα).
  • Μην ξεχνάτε να εφαρμόζετε σε αυτιά, μύτη, χείλη, πίσω μέρος του λαιμού, χέρια, πάνω μέρος των ποδιών, κατά μήκος της γραμμής των μαλλιών, περιοχές του κεφαλιού που εκτίθενται σε ανθρώπους με φαλάκρα ή αραίωση μαλλιών
  • Πάρτε τα μέτρα σας ανάλογα με τον τύπο του δέρματός σας. Οι άνθρωποι με ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα είναι πιθανό να απορροφήσουν περισσότερη ηλιακή ενέργεια από τους ανθρώπους με σκουρόχρωμη επιδερμίδα υπό τις ίδιες συνθήκες.
  • Επαναλάβετε την εφαρμογή του προϊόντος τουλάχιστον κάθε δύο ώρες και ακόμη συχνότερα εάν κολυμπάτε ή ιδρώνετε. Έχετε υπόψιν ότι στην πράξη δεν μπορεί ένα αντηλιακό να είναι τελείως αδιάβροχο, τις περισσότερες φορές απλά ίσως να προστατεύει και για 40-80 λεπτά μέσα στο νερό.
  • Μετά την χρήση πετσέτας για να σκουπιστείτε θα πρέπει πάντα να εφαρμόζετε το αντιηλιακό προϊόν.

Πόσο αντιηλιακό πρέπει να βάζουμε;

Σε κλινική μελέτη που εξέτασε την εφαρμογή αντιηλιακού σε 56 συμμετέχοντες για 4,5 χρόνια διαπιστώθηκε ότι το κατά μέσο όρο οι άνθρωποι εφάρμοζαν λιγότερο απ’ το μισό της απαιτούμενης ποσότητας για την επίτευξη της πλήρους αποτελεσματικότητας του αντιηλιακού. Υπολογίστηκε ότι η βέλτιστη ποσότητα αντιηλιακού που πρέπει να εφαρμόζεται σε έναν κανονικό ενήλικα είναι :

  • 1 κουταλάκι του γλυκού (5 ml) αντιηλιακού για το πρόσωπο, το κεφάλι και το λαιμό
  • 1 κουταλάκι του γλυκού στο καθένα απ’ τα άνω άκρα
  • 1 κουταλάκι του γλυκού στον μπροστινό κορμό
  • 1 κουταλάκι του γλυκού στον οπίσθιο κορμό
  • 2 κουταλάκια του γλυκού στα κάτω άκρα

Συνολικά δηλαδή 9 κουταλάκια του γλυκού (45 mL) για ολόκληρο το σώμα. Σημειώνεται ότι η ανανέωση του αντιηλιακού μέσα στην πρώτη ώρα της έκθεσης παρέχει καλύτερη προστασία από την παραδοσιακή επανεμφάνιση κάθε δύο έως τρεις ώρες [9].

Αποθήκευση του αντιηλιακού προϊόντος

Για να διατηρήσετε το αντηλιακό σας σε καλή κατάσταση, ο FDA συνιστά τα αντιηλιακά δοχεία να μην εκτίθενται σε άμεσο ήλιο. Προστατέψτε το αντηλιακό σας τυλίγοντας το σε πετσέτες ή αφήστε το σε σκιερό μέρος. Ακόμη μπορείτε να τα βάζετε μέσα στο φορητό σας ψυγείο ώστε να μην εκτίθενται στη ζέστη για πολύ ώρα. [7]

Ημερομηνίες λήξης και ηλιοπροστασία

Γενικά θα πρέπει όλα τα αντιηλιακά να έχουν ημερομηνία λήξης, εάν όμως δεν αναγράφεται κάποια ημερομηνία θεωρείται ότι έχει λήξει τρία χρόνια μετά την αγορά. Για να είστε βέβαιοι ότι το αντηλιακό σας παρέχει την προστασία από τον ήλιο που αναγράφεται στην ετικέτα του, δεν θα πρέπει να χρησιμοποιείται μετά το πέρας της ημερομηνία λήξης του. Τα αντηλιακά που έχουν λήξει θα πρέπει να μην χρησιμοποιούνται καθώς δεν υπάρχει καμία εγγύηση ότι θα παραμείνουν ασφαλή και αποτελεσματικά.[7]

Αντηλιακά για βρέφη και παιδιά

Τα αντηλιακά δεν συνιστώνται για βρέφη. Ο FDA συνιστά να φυλάσσονται τα βρέφη μακριά απ τον ήλιο μεταξύ 10:00 και 14:00 η ώρα. Τα βρέφη διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο από τους ενήλικες από την ηλιακή ακτινοβολία καθώς το δέρμα τους δεν είναι αποτελεσματικό στο να τα προστατεύει απ’ αυτήν. Η καλύτερη προστασία για βρέφη είναι να τα κρατήσετε μακριά από τον ήλιο, σε περίπτωση όμως που αυτό είναι αναγκαίο χρησιμοποιείστε ειδικά ρουχαλάκια και ρωτήστε τον παιδίατρό σας πριν εφαρμόσετε αντηλιακό σε παιδιά κάτω των έξι μηνών. Για τα παιδιά ηλικίας άνω των έξι μηνών, ο FDA συνιστά τη χρήση ειδικών αντιηλιακών για παιδιά όπως αναφέρεται στις οδηγίες του προϊόντος.[7]

 

Βιβλιογραφία
  1. Tong E, Fischer G, Smith SD. Cosmetic Versus Medicine: How Does Your Country Define Sunscreen? J Drugs Dermatol. 2018 Aug 1;17(8):899-904.
  2. Berkey C, Biniek K, Dauskardt RH. Screening sunscreens: protecting the biomechanical barrier function of skin from solar ultraviolet radiation damage. Int J Cosmet Sci. 2017 Jun;39(3):269-274.
  3. Jallad KN Chemical characterization of sunscreens composition and its related potential adverse health effects. J Cosmet Dermatol. 2017 Sep;16(3):353-357.
  4. Mancuso JB, Maruthi R, Wang SQ, Lim HW Sunscreens: An Update. Am J Clin Dermatol. 2017 Oct;18(5):643-650.
  5. US Food and Drug Administration (FDA) : Your Skin https://www.fda.gov/Radiation-EmittingProducts/RadiationEmittingProductsandProcedures/Tanning/ucm116428.htm
  6. US Food and Drug Administration (FDA) Tips to Stay Safe in the Sun: From Sunscreen to Sunglasses : https://www.fda.gov/ForConsumers/ConsumerUpdates/ucm049090.htm
  7. US Food and Drug Administration (FDA): Sunscreen: How to Help Protect Your Skin from the Sun https://www.fda.gov/Drugs/ResourcesForYou/Consumers/BuyingUsingMedicineSafely/UnderstandingOver-the-CounterMedicines/ucm239463.htm
  8. Heerfordt IM, Torsnes LR, Philipsen PA, Wulf HC Photoprotection by sunscreen depends on time spent on application. Photodermatol Photoimmunol Photomed. 2018 Mar;34(2):117-121.
  9. Kuritzky LA, Beecker J. Sunscreens. CMAJ. 2015 Sep 22;187(13):E419.

- διαφήμιση -

Σχόλια
Φορτώνει...
* { display: none !important; } body, html { display: block !important; } #cpp-print-disabled { top: 0; left: 0; color: #111; width: 100%; height: 100%; min-height: 400px; z-index: 9999; position: fixed; font-size: 30px; text-align: center; background: #fcfcfc; padding-top: 200px; display: block !important; }