OTCnow.gr
Το Ελληνικό portal για τα μη συνταγογραφούμενα φάρμακα (ΜΗ.ΣΥ.ΦΑ.)

Προβιοτικά και πρεβιοτικά για την πρόληψη και αντιμετώπιση της παχυσαρκίας

Προβιοτικά και πρεβιοτικά: Τι είναι και που μας βοηθούν;

0 29

Ο επιπολασμός της παχυσαρκίας αυξάνεται συνεχώς παγκοσμίως τις τελευταίες δεκαετίες, γεγονός που πλέον η παχυσαρκία να θεωρείται πανδημία. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας (ΠΟΥ), το 2035, το 39% των ανθρώπων στη σημερινή κοινωνία θα είναι παχύσαρκοι [1]. Εν τω μεταξύ, νέα ευρήματα αποκαλύπτουν μεγάλο αριθμό μικροοργανισμών, όπως Lactobacillus, Bifidobacterium, Saccharomyces, Streptococcus και Enterococcus, η συμπληρωματική εισαγωγή στη δίαιτα μπορεί να διαδραματίσει κάποιο ρόλο στην πρόληψη ή τη διαχείριση της παχυσαρκίας [2].

Επί του παρόντος, το ζήτημα της επίδρασης των προβιοτικών και πρεβιοτικών στον μεταβολισμό, και συγκεκριμένα στην παχυσαρκία, συζητείται ολοένα και περισσότερο στην επιστημονική βιβλιογραφία [3,4].

 

Μικροβιακή χλωρίδα εντέρου

Ο αριθμός μικροβίων στο έντερο των ανθρώπων περιέχει περίπου 40 τρισεκατομμύρια μικροοργανισμούς. Τα κυρίαρχα βακτήρια στους ανθρώπους, που αντιπροσωπεύουν το 90% της μικροβιακής χλωρίδας, ανήκουν στις οικογένειες Firmicutes και Bacteroidetes. Το μικροβίωμα του εντέρου διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στην απορρόφηση, την αποθήκευση και την κατανάλωση ενέργειας που λαμβάνεται από την τροφή [5-8]. Επιπλέον, πρόσφατες μελέτες σε ζώα έδειξαν ότι το μικροβιακό έντερο εμπλέκεται επίσης στη ρύθμιση της πρόσληψης τροφής επηρεάζοντας ορμόνες που ελέγχουν τη μεταβολική λειτουργία και περιοχές στον εγκέφαλο που σχετίζονται με τη διατροφική συμπεριφορά [9]. Αυτός ο λεγόμενος “άξονας εντερικών μικροβίων – εγκεφάλου” αντιπροσωπεύει έναν αμφίδρομο άξονα σηματοδότησης ο οποίος ρυθμίζει το σωματικό βάρος με εξισορρόπηση της όρεξης, της αποθήκευσης και της ενεργειακής δαπάνης [10].

Μεταβολές στη σύνθεση των μικροβίων του ανθρώπινου εντέρου εμφανίζονται σε μεταβολικές διαταραχές όπως η παχυσαρκία, ο διαβήτης, οι διατροφικές διαταραχές, καθώς και οι νευροψυχιατρικές διαταραχές που σχετίζονται με το στρες, συμπεριλαμβανομένης της κατάθλιψης και του άγχους [11-13].

 

Προβιοτικά – Πρεβιοτικά

Τα προβιοτικά ορίζονται ως ζωντανοί μικροοργανισμοί οι οποίοι, όταν χορηγούνται σε επαρκείς ποσότητες, προσφέρουν ένα όφελος για την υγεία στο σώμα [14]. Έχει διαπιστωθεί ότι συγκεκριμένα στελέχη που ανήκουν στο Lactobacillus (L. casei, L. gasseri, L. rhamnosus και L. plantarum) και Bifidobacterium (κυρίως B. infantis, Β. Longum , και Β. breve) έχουν χρησιμοποιηθεί ευρέως ως προβιοτική αγωγή σε μοντέλα παχυσαρκίας σε ζώα, λόγω της έλλειψης παθογονικότητας και του χαμηλού επιπέδου αντιβιοτικής αντοχής [15].

Έτσι έχουν προταθεί νέες θεραπευτικές στρατηγικές για τη θεραπεία/πρόληψη της παχυσαρκίας, με βάση τα προβιοτικά. Οι περισσότερες από τις πειραματικές μελέτες  υποστηρίζουν τις ιδιότητες κατά της παχυσαρκίας, κυρίως των Lactobacillus και Bifidobacterium [16-21].

Τα πρεβιοτικά είναι χρήσιμα για την αύξηση των βακτηρίων που βρίσκονται ήδη στο έντερο, τα οποία μειώνουν τον κίνδυνο ασθενειών και βελτιώνουν τη γενική καλή υγεία του οργανισμού. Τα πρεβιοτικά έχουν οριστεί ως μη αφομοιώσιμα συστατικά τροφίμων που επηρεάζουν ευεργετικά τον ξενιστή με την επιλεκτική διέγερση της ανάπτυξης ή/και της δραστηριότητας ενός ή ενός περιορισμένου αριθμού βακτηριακών ειδών που βρίσκονται στο παχύ έντερο, και έτσι να βελτιωθεί η υγεία των ξενιστών [22]. Σύμφωνα με αυτή την έννοια, τα πρεβιοτικά συνήθως περιλαμβάνουν μη-εύπεπτες μορφές υδατανθράκων που δεν μπορούν να υδρολυθούν (δηλαδή, γαλακτο-ολιγοσακχαρίτες, φρουκτο-ολιγοσακχαρίτες, ολιγοσακχαρίτες σόγιας, ινουλίνη, κυκλοδεξτρίνες, γλυκο-ολιγοσακχαρίτες, ξυλο-ολιγοσακχαρίτες, λακτουλόζη, γαλακτοσακχαρόζη κλπ).

Μελέτες έχουν δείξει ότι η κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε πρεβιοτικά συνδέεται στενά με ευεργετικά αποτελέσματα κατά της παχυσαρκίας, μέσω διαφορετικών μηχανισμών δράσης. Μεταξύ αυτών, υπάρχουν αυξανόμενες ενδείξεις ότι η λήψη πρεβιοτικών αλλάζει τη σύνθεση των μικροβίων του εντέρου, διεγείροντας την ανάπτυξη του Lactobacillus και του Bifidobacterium στην γαστρεντερική οδό και ταυτόχρονα μειώνοντας τον πληθυσμό παθογόνων μικροοργανισμών, συμπεριλαμβανομένων των Firmicutes και των Bacteroides [23,24]. Μερικές μελέτες έχουν δείξει ότι αυτές οι αλλαγές σχετίζονταν με τη βελτίωση της έντερο-ενδοκρινικής κυτταρικής δραστηριότητας, την ομοιοστασία της γλυκόζης και την ευαισθησία της λεπτίνης τόσο σε παχύσαρκους όσο και σε διαβητικούς, που έλαβαν θεραπεία με ολιγοφρουκτόζη [25,26]. Εκτός από τη ρύθμιση της σύνθεσης μικροβίων στο έντερο, οι επιδράσεις των πρεβιοτικών περιλαμβάνουν επίσης τη βελτίωση του μεταβολισμού των λιπιδίων και της γλυκόζης [25-28].

 

Συμπεράσματα

Λόγω των πολλά υποσχόμενων αποτελεσμάτων που έχουν προκύψει από τις μελέτες, τόσο τα προβιοτικά όσο και τα πρεβιοτικά, έχουν εξεταστεί ευρέως ως πιθανή θεραπεία παχυσαρκίας σε διάφορες κλινικές δοκιμές [29-33].

 

Βιβλιογραφία
  1. 1. World Health Organization. Obesity: Preventing and Managing the Global Epidemic;World Health Organization: Geneva, Switzerland, 2000.
  2. Morelli, L.; Capurso, L. FAO/WHO guidelines on probiotics: 10 years later. J. Clin. Gastroenterol. 2012, 46, S1–S2.
  3. Parekh, P.J.; Oldfield, E.C., IV; Lamba, A.; David, A. The Role of Gut Microflora in Obesity-Does the Data Provide an Option for Intervention? In Anti-Obesity Drug Discovery and Development; Bentham Science Publishers: Oak Park, IL, USA, 2017; Volume 3, pp. 204–227.
  4. Butel, M.J.; Waligora-Dupriet, A.J. Probiotics and prebiotics: What are they and what can they do for us? In the Human Microbiota and Chronic Disease: Dysbiosis as a Cause of Human Pathology; John Wiley & Sons: Hoboken, NJ, USA, 2016; pp. 467–478.
  5. Duca, F.; Lam, T. Gut microbiota, nutrient sensing and energy balance. Diabetes Obes. Metab. 2014, 16, 68–76.
  6. Aron-Wisnewsky, J.; Doré, J.; Clement, K. The importance of the gut microbiota after bariatric surgery. Nat. Rev. Gastroenterol. Hepatol. 2012, 9, 590.
  7. Schwiertz, A.; Taras, D.; Schäfer, K.; Beijer, S.; Bos, N.A.; Donus, C.; Hardt, P.D. Microbiota and SCFA in lean and overweight healthy subjects. Obesity 2010, 18, 190–195.
  8. Fernandes, J.; Su,W.; Rahat-Rozenbloom, S.;Wolever, T.; Comelli, E. Adiposity, gut microbiota and faecal short chain fatty acids are linked in adult humans. Nutr. Diabetes 2014, 4, e121.
  9. Hildebrandt, M.A.; Hoffmann, C.; Sherrill–Mix, S.A.; Keilbaugh, S.A.; Hamady, M.; Chen, Y.Y.; Knight, R.; Ahima, R.S.; Bushman, F.; Wu, G.D. High-fat diet determines the composition of the murine gut microbiome independently of obesity. Gastroenterology 2009, 137, 1716–1724.e2.
  10. De Clercq, N.C.; Groen, A.K.; Romijn, J.A.; Nieuwdorp, M. Gut Microbiota in Obesity and Undernutrition. Adv. Nutr. 2016, 7, 1080–1089.
  11. Patterson, E.; Ryan, P.M.; Cryan, J.F.; Dinan, T.G.; Ross, R.P.; Fitzgerald, G.F.; Stanton, C. Gut microbiota, obesity and diabetes. Postgrad. Med. J. 2016, 92, 286–300.
  12. Dinan, T.G.; Cryan, J.F. Mood by microbe: Towards clinical translation. Genome Med. 2016, 8, 36.
  13. Neufeld, K.-A.M.; Kang, N.; Bienenstock, J.; Foster, J.A. Effects of intestinal microbiota on anxiety-like behavior. Commun. Integr. Biol. 2011, 4, 492–494.
  14. Food and Agriculture Organization. Probiotics in Food: Health and Nutritional Properties and Guidelines for Evaluation; FAO: Rome, Italy, 2006.
  15. Ejtahed, H.-S.; Angoorani, P.; Soroush, A.-R.; Atlasi, R.; Hasani-Ranjbar, S.; Mortazavian, A.M.; Larijanid, B. Probiotics supplementation for the obesity management; A systematic review of animal studies and clinical trials. J. Funct. Foods. 2019, 52, 228–242.
  16. Ali, A.A.; Velasquez, M.T.; Hansen, C.T.; Mohamed, A.I.; Bhathena, S.J. Effects of soybean isoflavones, probiotics, and their interactions on lipid metabolism and endocrine system in an animal model of obesity and diabetes. J. Nutr. Biochem. 2004, 15, 583–590.
  17. Bubnov, R.V.; Babenko, L.P.; Lazarenko, L.M.; Mokrozub, V.V.; Demchenko, O.A.; Nechypurenko, O.V.; Spivak, M.Y. Comparative study of probiotic effects of Lactobacillus and Bifidobacteria strains on cholesterol levels, liver morphology and the gut microbiota in obese mice. EPMA J. 2017, 8, 357–376.
  18. Andersson, U.; Bränning, C.; Ahrné, S.; Molin, G.; Alenfall, J.; Önning, G.; Nyman, M.; Holm, C. Probiotics lower plasma glucose in the high-fat fed C57BL/6J mouse. Benef. Microbes 2010, 1, 189–196.
  19. Bomhof, M.R.; Saha, D.C.; Reid, D.T.; Paul, H.A.; Reimer, R.A. Combined effects of oligofructose and Bifidobacterium animalis on gut microbiota and glycemia in obese rats. Obesity 2014, 22, 763–771.
  20. Yin, Y.-N.; Yu, Q.-F.; Fu, N.; Liu, X.-W.; Lu, F.-G. Effects of four Bifidobacteria on obesity in high-fat diet induced rats. World J. Gastroenterol. 2010, 16, 3394.
  21. Roselli, M.; Finamore, A.; Brasili, E.; Rami, R.; Nobili, F.; Orsi, C.; Zambrinib, A.V.; Mengheri, E. Beneficial effects of a selected probiotic mixture administered to high fat-fed mice before and after the development of obesity. J. Funct. Foods. 2018, 45, 321–329.
  22. Pineiro, M.; Asp, N.-G.; Reid, G.; Macfarlane, S.; Morelli, L.; Brunser, O.; Tuohy, K. FAO Technical meeting on prebiotics. J. Clin. Gastroenterol. 2008, 42, S156–S159.
  23. Connolly, M.L.; Lovegrove, J.A.; Tuohy, K.M. In vitro fermentation characteristics of whole grain wheat flakes and the effect of toasting on prebiotic potential. J. Med. Food 2012, 15, 33–43.
  24. Parnell, J.A.; Reimer, R.A. Effect of prebiotic fibre supplementation on hepatic gene expression and serum lipids: A dose–response study in JCR: LA-cp rats. Br. J. Nutr. 2010, 103, 1577–1584.
  25. Everard, A.; Lazarevic, V.; Derrien, M.; Girard, M.; Muccioli, G.M.; Neyrinck, A.M.; Possemiers, S.; Van Holle, A.; François, P.; de Vos,W.M.; et al. Responses of gut microbiota and glucose and lipid metabolism to prebiotics in genetic obese and diet-induced leptin-resistant mice. Diabetes 2011, 60, 2775–2786.
  26. Cani, P.D.; Possemiers, S.; Van de Wiele, T.; Guiot, Y.; Everard, A.; Rottier, O.; Geurts, L.; Naslain, D.; Neyrinck, A.; Lambert, D.M.; et al. Changes in gut microbiota control inflammation in obese mice through a mechanism involving GLP-2-driven improvement of gut permeability. Gut 2009, 58, 1091–1103.
  27. Respondek, F.; Gerard, P.; Bossis, M.; Boschat, L.; Bruneau, A.; Rabot, S.; Wagner, A.; Martin, J.C. Short-chain fructo-oligosaccharides modulate intestinal microbiota and metabolic parameters of humanized gnotobiotic diet induced obesity mice. PLoS ONE 2013, 8, e71026.
  28. Nihei, N.; Okamoto, H.; Furune, T.; Ikuta, N.; Sasaki, K.; Rimbach, G.; Yoshikawa, Y.; Terao, K. Dietary -cyclodextrin modifies gut microbiota and reduces fat accumulation in high-fat-diet-fed obese mice. BioFactors 2018, 44, 336–347.
  29. Alisi, A.; Bedogni, G.; Baviera, G.; Giorgio, V.; Porro, E.; Paris, C.; Giammaria, P.; Reali, L.; Anania, F.; Nobili, V. Randomised clinical trial: The beneficial effects of VSL#3 in obese children with non-alcoholic steatohepatitis. Aliment. Pharmacol. Ther. 2014, 39, 1276–1285.
  30. Famouri, F.; Shariat, Z.; Hashemipour, M.; Keikha, M.; Kelishadi, R. Effects of probiotics on nonalcoholic fatty liver disease in obese children and adolescents. J. Pediatr. Gastroenterol. Nutr. 2017, 64, 413–417.
  31. Sanchis-Chordà, J.; del Pulgar, E.M.G.; Carrasco-Luna, J.; Benítez-Páez, A.; Sanz, Y.; Codoñer-Franch, P. Bifidobacterium pseudocatenulatum CECT 7765 supplementation improves inflammatory status in insulin-resistant obese children. Eur. J. Nutr. 2018.
  32. Gøbel, R.J.; Larsen, N.; Jakobsen, M.; Mølgaard, C.; Michaelsen, K.F. Probiotics to adolescents with obesity: Effects on inflammation and metabolic syndrome. J. Pediatr. Gastroenterol. Nutr. 2012, 55, 673–678.
  33. Jones, R.B.; Alderete, T.L.; Martin, A.A.; Geary, B.A.; Hwang, D.H.; Palmer, S.L.; Goran, M.I. Probiotic supplementation increases obesity with no detectable effects on liver fat or gut microbiota in obese Hispanic adolescents: A 16-week, randomized, placebo-controlled trial. Pediatr. Obes. 2018, 13, 705–714.

 

 

- διαφήμιση -

Σχόλια
Φορτώνει...